Ридот што бил град
Над селото Марвинци, неколку километри од Валандово, се крева возвишение со едноставно име — Исар. Под тревата таму лежи град што во 4 век пред нашата ера се викал Идомене, со храм, стадион во римски стил и повеќе од двесте гробови.
Од Габрово се вози околу 20 километри, приближно 35 минути. Тоа е најлесниот вистински археолошки излет од нас: нема билетарница, нема ред, има поле, камен и поглед кон долината.
Од бронзено време до доцна антика
Наодите од Исар се протегаат од бронзено време до доцна антика. Артефакти од 4 век пред нашата ера покажуваат дека населбата се викала Идомене — град на античка Македонија, што Табула Певтингеријана го става меѓу Стена и Тавријана.
Систематски ископувања биле спроведени меѓу 1977 и 1986 година. Локалитетот чува над 200 гроба и остатоци од храм и стадион во антички римски стил.
Што гледате денес
Исар е отворено поле. Нема шатор со билети и нема музеј на терен — многу наоди од кампањите 1977-1986 биле пренесени во Музејот на Северна Македонија во Скопје.
Со други зборови, вредноста е во самата позиција: стоите на возвишение што два и пол милениуми гледа долината. Земјата под нозете ви раскажува повеќе од табла на влез.
Стакина Чешма и римските вили
Ископувањата во долниот тек на Вардар почнале систематски во 1976 година. На локалитетот Стакина Чешма е откриена римска домус со десет простории, тесселатни и сектилни мозаици и апсидален базен обложен со мермер.
За гостите тоа значи дека реонот не е само еден рид; наодите продолжуваат во околните локалитети, а поголемите парчиња завршуваат во музеи.
Валандово како застанување
Валандово е мало градче и седиште на истоимената општина, на патот Струмица-Дојран. За нас тоа е пријатно место за пазар, кафе или ручек пред или после ридот.
Логичен план: наутро Исар додека е свежо, ручек во Валандово, попладне Дојранско Езеро. Сè е во кружна линија, без враќање по истиот пат.
Зошто да посетите
- Идомене, град на античка Македонија документиран од 4 век пр.н.е.
- Храм, стадион во римски стил и над 200 гроба
- Систематски ископувања во 1977-1986 година
- Отворен локалитет без билетарница и без ред
- Околу 20 км, приближно 35 минути од нас
Добро е да се знае
Како да стигнете
Околу 20 км со кола, приближно 35 минути од Габрово на патот кон Валандово. Локалитетот стои веднаш над Марвинци.
Кога да одите
Пролет и есен; ридот е отворен и без сенка, па лето одете наутро. Носете цврсти чевли и вода.
Добро за комбинирање
Валандово за ручек и Дојранско Езеро за попладне прават кружна линија од под 100 км вкупно.
Локален совет
Ако ве интересираат наодите, планирајте посета на музеј во Скопје — повеќето парчиња од ископувањата се таму, не на терен.
Често поставувани прашања
Има ли билетарница или музеј на Исар?
Колку е стар локалитетот?
Може ли да се спои со друго во едно утро?
Дали е добро за деца?
Уште за истражување
Престој во хациендата
Ако археологијата ве интересира, ова е најблискиот вистински локалитет од нас; побарајте нè за водич и поддршка на терен.