Планината што почнува зад дворот
Беласица не е планина во која одите со кола; таа е планина во која влегувате пешки, неколку минути од нашата порта. Гребенот долг околу 60 километри ја носи границата меѓу Северна Македонија, Грција и Бугарија, а зад него се редат букови шуми, извори и водопади.
За повеќето гости тоа значи една добра прошетка и порција ведрина. За подготвените, целта е врвот Тумба, 1.880 метри, точно таму каде што се допираат трите граници.
Тромеѓата и врвот Тумба
Планината е разломен блок долг приближно 60 километри и широк 7-9. Од неа Грција има околу 45 проценти, Северна Македонија 35, а Бугарија 20. Највисоката точка, Радомир (Калабака), е 2.031 метар и стои на бугарска страна.
Тумба, со 1.880 метри, е врвот каде се среќаваат трите граници. Македонските поаѓалишта се Смолари и Шарена Чешма, а од 2001 година секој август таму се организира меѓународно искачување под паролата Балкан без граници.
Патеки што почнуваат тука
Лесните линии тргнуваат од Габрово кон трите селски водопади и продолжуваат по козји патишта кон гребенот. За половина ден тоа е најбогатата прошетка во реонот: вода, сенка и поглед назад кон долината.
За цел ден, поаѓалиштето е кај Смолари и Шарена Чешма, од каде води линијата кон Тумба. Тоа е сериозно искачување — најдобро со водич и рано наутро.
Клеидион, 29 јули 1014 година
Меѓу Беласица и Огражден, кај селото Кључ на бугарска страна, во 1014 година византискиот цар Василиј II ја победил војската на цар Самоил. Хроничарите пишуваат за илјадници заробеници ослепени по негова наредба — епизода што му го дала прекарот Бугароубиец.
Денес од тоа нема остатоци на терен, но самата долина ги објаснува и патот и приказната: таа е тесна, а планините стрмни. Ако ве привлече историјата, Кључ се вклопува во истиот излет со Петрич.
Природа и старо име
Во антиката планината се викала Орбелос, најверојатно тракиско-пеонско име со значење светлика планина, и била позната по култот кон Дионис. Денес е позната по нешто друго: карст со стрмни падини и бројни термални и минерални извори по подножјето — тие што ја хранат бањата во Банско.
На бугарска страна постои природен парк Беласица со резерватот Конгур, а од 2003 година трите земји соработуваат во еврорегион. За гостите тоа значи дека границите се проходими и дека еден престој може да вклучи три земји.
Зошто да посетите
- Гребен долг околу 60 км со граници на три земји
- Тумба, 1.880 м, тромеѓата Македонија-Бугарија-Грција
- Букови шуми, извори и три селски водопади на почетокот
- Меѓународно искачување на Тумба секој август од 2001 година
- Историјата на Клеидион од 1014 година во соседната долина
Добро е да се знае
Како да стигнете
До поаѓалиштата над Смолари се вози околу 15 км, приближно 25 минути; за прошетките веднаш од селото не ви треба кола воопшто.
Кога да одите
Од мај до октомври; во август се одржува меѓународното искачување. Зиме на горниот гребен има снег.
Што да носите
Планинарски чевли, вода и слој облека. По козјите патишта нема сенка до самата шума, а времето се менува брзо.
Локален совет
Нека водичот одлучи каде се вртите. Погледот кон трите земји вреди, но вратете се навремено за ручек кај нас.
Често поставувани прашања
Дали Тумба е највисокиот врв на Беласица?
Колку трае искачувањето до Тумба?
Може ли да се пешачи без водич?
Што била Битката кај Клеидион?
Уште за истражување
Престој во хациендата
Ако сакате планина, сте на добро место: линијата почнува зад дворот, а водичот ве чека обично по појадокот.